دسته: انوشیروان

ز شاهان که با تخت و افسر بدند

بگنج و بلشکر توانگر بدند

نبد دادگرتر ز نوشین روان

که بادا همیشه روانش جوان‏

نه زو پر هنرتر بفرزانگى

بتخت و بداد و بمردانگى‏

ورا موبدى بود بابک بنام

هشیوار و دانا دل و شادکام‏

بدو داد دیوان عرض و سپاه

بفرمود تا پیش درگاه شاه‏

بیاراست جایى فراخ و بلند

سرش برتر از تیغ کوه پرند

بگسترد فرشى برو شاهوار

نشستند هر کس که بود او بکار

چنان بد که شاه جهان کدخداى

بنخچیر گوران همى کرد راى‏

بفرمود تا اسب نخچیرگاه

بسى بگذرانند در پیش شاه‏

ز اسبان که کسرى همى بنگرید

یکى را بران داغ مهبود دید

ازان تازى اسبان دلش برفروخت

بمهبود بر جاى مهرش بسوخت‏

فرو ریخت آب از دو دیده بدرد

بسى داغ دل یاد مهبود کرد

چنین گفت کان مرد با جاه و راى

ببردش چنان دیو ریمن ز جاى‏

بدان دوستدارى و آن راستى

چرا زد روانش در کاستى‏

نداند جز از کردگار جهان

ازان آشکارا درستى نهان‏

همه کام خاک و همه دشت خون

بگرد اندرون نیزه بد رهنمون‏

به طلخند هر چند جانش بسوخت

ز خشم او دو چشم خرد را بدوخت‏

گزین کرد مردى سخنگوى گو

کزان مهتران او بدى پیش رو

که رو پیش طلخند و او را بگوى

که بیداد جنگ برادر مجوى‏

که هر خون که باشد برین ریخته

تو باشى بدان گیتى آویخته‏

یکى گوش بگشاى بر پند گو

بگفتار بدگوى غرّه مشو

نباید که از ما بدین کارزار

نکوهش بود در جهان یادگار

چو خورشید بنمود تابنده چهر

در باغ بگشاد گردان سپهر

پدید آمد آن توده شنبلید

دو زلف شب تیره شد ناپدید

نشست از بر تخت نوشین روان

خجسته دلافروز شاه جوان‏

جهانى بدرگاه بنهاد روى

هر آن کس که بد بر زمین راه جوى‏

خروشى بر آمد ز درگاه شاه

که هر کس که جوید سوى داد راه‏

بیاید بدرگاه نوشین روان

لب شاه خندان و دولت جوان‏

ازان پس که گیتى بدو گشت راست

جز از آفرین در بزرگى نخواست‏

بخفتند در دشت خرد و بزرگ

بآبشخور آمد همى میش و گرگ‏

مهان کهترى را بیاراستند

بدیهیم بر نام او خواستند

بیاسود گردن ز بند زره

ز جوشن گشادند گردان گره‏

ز کوپال و خنجر بیاسود دوش

جز آواز رامش نیامد بگوش‏

کسى را نبد با جهاندار تاو

بپیوست با هر کسى باژ و ساو

جهاندار دشوارى آسان گرفت

همه ساز نخچیر و میدان گرفت‏

چو برزد سر از برج شیر آفتاب

زمین شد بکردار دریاى آب‏

یکى چادر آورد خورشید زرد

بگسترد بر کشور لاژورد

بر آمد خروشیدن کرّ ناى

هم آواز کوس از دو پرده سراى‏

درفش دو شاه نو آمد به دید

سپه میمنه میسره بر کشید

دو شاه سرافراز در قلبگاه

دو دستور فرزانه در پیش شاه‏

بفرزانه خویش فرمود گو

که گوید بآواز با پیش رو

که بر پاى دارید یک سر درفش

کشیده همه تیغهاى بنفش‏

خردمند کسرى چنان کرد راى

کزان مرز لختى بجنبد ز جاى‏

بگردد یکى گرد خرم جهان

گشاده کند رازهاى نهان‏

بزد کوس و ز جاى لشکر براند

همى ماه و خورشید زو خیره ماند

ز بس پیکر و لشکر و سیم و زر

کمرهاى زرین و زرین سپر

تو گفتى بکان اندرون زر نماند

همان در خوشاب و گوهر نماند

چنین گفت پر مایه دهقان پیر

سخن هرچ زو بشنوى یاد گیر

که از نامداران با فرّ و داد

ز مردان جنگى بفرّ و نژاد

چو خاقان چینى نبود از مهان

گذشته ز کسرى بگرد جهان‏

همان تا لب رود جیحون ز چین

برو خواندندى بداد آفرین‏

سپهدار با لشکر و گنج و تاج

بگلزرّیون بود زان روى چاج‏

سخنهاى کسرى بگرد جهان

پراگنده شد در میان مهان‏

بمردى و دانایى و فرّهى

بزرگى و آیین شاهنشهى‏