دسته: کورش و یونانیان آسیا

چندی نگذشت که بازارس بیمار شد و درگذشت و سپهبد هارپاکوس که از آغاز به یاری کورش برخاسته بود سپه سالار لشکر ایران در آسیای کوچک شد و چون در این هنگام لودیه آرامش یافته بود به جنگ شهر های یونانی آسیا که به دشمنی با کورش برخاسته بودند آغازید . همه میدانستند که هرکسی که از پذیرفتن فرمانروائی پارسیان کوتاهی کند سرکوب و تباه خواهد شد ولی هر کی سروری کورش را بر خود بپذیرد دوستی و نوازش فراوان خواهد یافت

یونانیان که از پارسیان بیم داشتند برج و بارو و دژهای استوار گرد شهر های خود برآوردند تا در روزگار جنگ پشت و پناه آنان باشد

هاپاکوس که مردی هوشمند و سپهبدی کار آزموده بود چون میدانست که شکستن این برج و باروی ها دشوار است به هر شهر ی که میرسید نخست در برابر بخشی از باروی آن تلی از خاک بر میآورد و از آنجا بر پاسداران شهر میتاخت و پیروز میشد

بدین گونه شهر های یونانی آسیا یکی پس از دیگر به دست هارپاکوس گشوده شد . تنها گروهی از مردمان فوکه و تئوس سیا به جای پذیرفتن سروری ایرانیان پس از جنگس مردانه شهر های خود را تهی کردند و به جای های دیگر رفتند

از مردمان ایونی بجر میلیتوسیان که یاران پارسیان بودند دیگران سخت جنگیدند ولی شکست خوردند و ناچار به فرمانبرداری پارسیان تن دادند

جننانه ترین پایداری را مردمان گزانتوس نشان دادند و آن شهر بزرگ سرزمین لیکیه بود و از شهر های کهن روزگار به شمار می رفت. جنگاوران گزانتوس در دشت باز با هارپاکوس نبرد کردند ولی شکست خوردندو به برج و باروهای خود پناهبردند و از آنجایی که میدانستندسپهبد ایرانی دست از سرشان بر نخواهد داشت ، زنان ، فرزندان و دارایی های خود را در ارگ شهر جمع کردند و به آتش کشیدند. آنگاه دست از جان شسته به میان ایرانیان زدند و پس از رزم های مردانه همگی کشته شدند. از مردمان شهر تنها ۸۰ خانوارکه در آن هنگام در انجا نبودند زنده ماندند ، لیکن پس از افتادن گزانتوس به دست ایرانیان آن شهر دوباره آبادی از سرگرفت و باشکوه تر از گذشته شد.

کورش از سال ۵۴۷ تا ۵۴۵ همه آسیای کوچک را به چنگ آورد و ان را به چهار بهره بخش کرد ،

مردم کی لیکیه خاندان شاهی خود را نگهداشتند و چون از آغاز با کورش همراه بودند زیانی ندیدند ولی در شمار فرمانبرداران ایرانشهر درامدند. سرزمین کاپادوکیه هم در میان خاور آسیای کوچک بود به نام استان کت پتوکه به ایرانشهر افزوده شد . لویده و کاریه و ایونه همه به فرمان یک فرماندار در آمدند که از اسپرد – ساردیس – بر انان فرمانروائی میکرد

یونانیان کناره دریای مرمره و مردامن هلسپوت فریگیه به میترداته پارسی سپرده شدند و وی پایتخت خود را داسکی لیون که در کناره نیمروزی پروپنتوی – دریای مرمره – جای داشت قرار داد و از انجا بر آنان فرمان میراند .

بدین گونه هنگامی که کورش در خاور ایران سرگرم جهانگیری بود همه آسیای کوچک باجگزار وی گشت

.

چون شهر های یونانی آسیا فرمانبرداری بی چون و چرای کورش را نپذیرفتند وی بر سرخشم آمد و آنان از ترس در شهرهای خود به ساختن دژها و برج و باروهای استوار پرداختند و بر همه روشن شد که راهی جز جنگ در پیش نمانده است

کورش تنها با شهر میلیتوس دوستانه رفتار کرد زیرا هم دلاوی مردمانش و پایداری مردمش در جنگ با پدر کرزوس را میدانست و هم آنان از آغاز از پیوستن به دشمنان کورش خود داری کرده نزد کورش ارج فراوان یافته بودند . بنابر این کورش اجازه داد تا شهر میلتوس فرمانروایان و سازمانهای خود را نگهدارد و در داد د ستد و زندگی سیاسی آزاد باشد بدین پیمان که به ایرانشهر باج بپردازند و کورش را سرور خود بشناسند . میلتوسیان این شرایط را پذیرفتند و از ان پس با ایشان جوانمردانه و دوستانه رفتار شد .لایک دیگر شهر ها چاره ای جز جنگ نیافتند

از آنجائی که در آن هنگام ایرانیان ناوگان نداشتند ، از سوی دریا یونانیان آسیا را به خطر نمیتوانستند انداخت و چون زمستان سخت بود لشکر کشی از راه خشکی نیز بی اندازه دشوار می نمود .یونانیان به امید آنک ه تا بهار و تابستان آینده از حمله ایرانیان آسوده خواهند ماند با شتاب به استوار کردن برج و باروی شهر ها و فراهم اوردن خواربار دست یازیدند. انان چون می دانستند که خود به تنهائی با مردان کورش برابر نیستند پیک هائی به اسپارت فرستادند و در خواستند تا پرخاشجویان آن سامان هرچه زودتر به یاری آنان بشتابند

از آنجای که پیشگویان هلنی که اندرزگویان فرمانروایان دولت های یونانی بودند دشمنی با کورش را برای شهر های یونانی نابخردانه میدانستند و چون اسپارت نیز نمیخواست و یا یارای آن را نداشت که در آن هنگام با کورش درآویزد

یونانیان آسیا از کمک دیگران برخوردار نشدند و تنها کاری که اسپارتیان کردند این بود که پیکی به ساردیس گسیل داشتند تا کورش را بگویند که از ویران کردن شهر های یونانی خود داری کند زیرا لاسدمونیان چنین کرده ای را به چشم بد خواهند نگریست

گویند هنگامی که کورش این سخنان را بشنید از یونانیان نزدش پرسید که این لاسدمونیان که هستند و چندند که دل آن را داشته اند که وی را بیم دهند و همین که انچه را میخواست درباره انان بداند دانست به پیک اسپارتی گفت : من تا کنون از مردمانی که در بازار شهر خود گرد می آیند تا یکدیگر را فریب دهند و برای هم وسگند دروغ یاد کنند نترسیده ام. اگر زنده بمانم اسپارتیان خود به اندازه ای دردسر خواهند داشت که از ان سخن بگویند و از گرفتاری های یونانیان آسیا دم نزنند . این بگفت و فرستاده اسپارتی را باز فرستاد

نگاه چون از سوی مرزهای خاوری ایرانشهر دل آسوده نبود آهنگ رفتن به میهن کرد و به سوی هگمتانه – همدان – روان شد . پیش از رفتن از ساردیس فرماندهی شهر را به اتبالوس پارسی داد و برای آنکه سیاست را از نیروی مالی جدا کند گنجینه های کرزوس را به پاکتیاس لودیائی سپرد

از آنجا که شهر های یونانی به خودی خود و بی پشتیبانی دیگران کاری از پیش نمی توانستند برد کورش بدانان اعتنائی نکرد و بر ان بود که یکی از فرماندهان خود را برای گوشمالی انان بفرستد ولی خود رهسپار پایتخت ایرانشهر همدان شد

.