دسته: روزنامه نگار

عباس یمینی شریف در سال ۱۲۹۸ در تهران دیده به جهان گشود . وی تحصیلات خود را در رشته ادبیات و آموزش کودکان به کمال رساند وی اولین سر دبیر مجله های « بازی کودکان » و « کیهان بچه ها »  و موسس دبستانهای روش نو و از بنیانگذاران شورای کتاب کودک و برنده جوایز متعدد در ادبیات کودک بود بیش از سی اثر به صورت شعر و داستان به چاپ رساند وآثار متعدد چاپ نشده ای نیز بر جای گذاشت

عباس یمینی شریف از شاعرانی است که در سراسر عمر پربار خود برای کودکان با زبان پاک و آهنگین شعر و ترانه سرود . او در خانواده ای که به شعر و ادب علاقه مند بودند رشد یافت و تحت تاثیر محیط ادبی با شعر بزرگان ادب فارسی از جمله حافظ و سعدی و مولوی آشنا شد و به سبب آشنایی خانوادگی با فرخی یزدی با شعر او انس و الفتی پیدا کرد .

یمینی شریف سرودن شعر برای کودکان را با تشویق استادان دانشگاهی بطور جدی ادامه داد و در سال ۱۳۲۱ اولین شعر او در روزنامه ای به نام نونهالان برالی کودکان و نوجوانان به چاپ رسید و سپس اشعارش در مجله سخن چاپ گردید .

در سال ۱۳۲۴ اشعار او وارد کتابهای درسی شد و تا کنون نیز زینت بخش این کتب است .

با توجه به اهمیت ادبیات کودکان و از آنجایی که زیربنای تحولات ذهنی و فکری و اجتماعی و علمی آینده کشوری است یمینی شریف سعی نمود که ادبیات کودک را بخصوص در زمینه شعر به شکلی علمی و مطابق با روحیات کودکان با زبانی ساده و گیرا و خوش آهنگ تعالی بخشید . باید توجه کرد ساختن اشعار برای کودکان که به ظاهر آسان مینماید کاری دشوار و حساس هست و یمینی شریف در این ضمینه کاملا موفق بود او شعر کودک را نه تنها از لفظ بلکه از حیث معنی و مضمون ساده و گویا متناسب با فهم و تصور کودکان سرود یمینی شریف با جدیت و پشتکار شعر کودک را از حالت ترجمه اشعار کودکان خارجی  در آورد و به شکلی موزون و هماهنگ با روحیه و فطرت کودکان ایران سازگار ساخت

وی با پیگیری و مداومت پنجاه ساله خویش توانست شعر و ادبیات کودکان را با زبانی شیرین و ساده و با مضمونهایی آموزنده و پاک و قالبهایی مناسب و آهنگین رسمیت بخشد و راه را برای رهروان ادبیات کودک همار سازد

آثار:

1. آواز فرشتگان
2. نیم قرن در باغ شعر کودکان
3. گربه های شیپورزن
4. دو کدخدا
5. بازی با الفبا
6. فری به آسمان میرو
7. آوای نوگلان
8. در میان ابرها
9. گلهای گوناگون
10. آه ایران عزیز
11. داستان خر و خرکچی
12. خانه باباعلی
13. جدال در پرتگاه توچال
14. فارسی زبان ایرانیان
15.  و ….

روز بیست و هشتم آذر ماه ۱۳۶۸، عباس یمینی شریف، شاعر و نویسنده کودکان ایران، دیده از جهان فرو بست. با درگذشت او ادبیات کودکان یکی از برجسته ترین خادمین خود را از دست داد.او از نادر پیشگامان ادبیات تاریخ معاصر کودکان بود که   هنوز تا چند روز پیش از مرگ خود عاشقانه به غنای این تاریخ می افزود؛ و نیز او از نادر کسانی است که با تاریخ حرفه خود عجین می شوند، با آن وبه خاطر  آن زندگی می کنند

 

ماندگار ترین شعری را که تا کنون  بارها و بارها خوانده ایم :

من یار مهربانم              دانا و خوش زبانم

گویم سخن فراوان          با آنکه بی زبانم

پندت دهم فراوان            من یار پند دانم

من دوستی هنرمند        با سود و بی زیانم

از من مباش غافل          من یار مهربانم

 

ما گل های خندانیم         فرزندان ایرانیم

ایران پاک خود را          مانند جان می دانیم

ما باید دانا باشیم          هشیار و بینا باشیم

از بهر حفظ ایران         باید توانا باشیم

آباد باشی ای ایران       آزاد باشی ای ایران

از ما فرزندان خود        دلشاد باشی ای ایران

 

 

.

خسرو گلسرخی در سال ۱۳۲۲ در شهر رشت دیده به جهان گشود  وی در کودکی پدر خود را از دست داد و تحت سرپرستی پدربزرگ  خود  که یک روحانی اندیشمند و اگاه بود در آمد .و به همراه مادر به قم سفر کرد . پس از پایان تحصیلات  در روزنامه اطلاعات ، آیندگان و کیهان به نگارش مقالاتی در باب مسائل ادبی و هنری پرداخت.

در سال ۱۳۴۷، هنگامی که سردبیری بخش هنری روزنامهٔ کیهان را داشت، با عاطفه گرگین، شاعر، نویسنده و پژوهش‏گر، پیوند زناشویی بست. در سال ۱۳۵۰، نوشته‏ای از او در ماهنامهٔ نگین با سرنبشتهٔ «گرفتاری شعر در شبه‏جزیرهٔ روشنفکران» به‏چاپ رسید که بسیار گفتگوبرانگیز بود.

گلسرخی در این نوشته شاعران آن روزگار را سرزنش می‌کرد که:

« شاعر که ناخواسته و نادانسته زیر نفوذ سیاست هنری روزگارش قرار گرفته‏است… او از کلمات و شرایط عینی زندگی می‌ترسد. شاعر در مقام تولیدکننده‏ای تکیه زده که منطبق شدن کالایش با ضوابط جاری حتمی می‏نماید. آیا شعر نمی‌تواند دهان‏به‏دهان جریان و هستی گیرد و گردن نهادن به ایجاد آن گونه کالا ضرورت دارد؟… شاعر جا خالی کرده‏است. او گوشه‏نشین، حاشیه‏پرداز و منزوی شده، به متلاشی کردن نقش تاریخی شاعر و حقیقت شعر نشسته‏است… شاعر چون در کوران واقعیات نیست، چون در زندگی روزمره در میان مردم دیده نمی‌شود، شعر او نه رنگی از مردم دارد و نه رنگی از زندگی »

خسرو گلسرخی شاعر و نویسنده مبارز و آرمانگرایی مخلص بود . او آنگونه که می اندیشید و می زیست ف می سرود . سالهای ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۱ دوران خلاقیت و شکوفایی فکری او بود . دید سالم و هوشیارانه و منتقد او در اشعارش بازتابی گسترده دارد .

نوشته های خسرو گلسرخی ، اعم از شعر و مقاله و تحقیق نشان می دهد که او به هنر جدای از مردم اعتقاد و دلبستگی نداشته و به همین دلیل در تمام آثارش به افشای چهره دشمنان مردم پای فشرده است . اشعار اولیه خسرو گلسرخی از حیث ساخت و تکنیک شعری ضعف هایی دارند اما همین سروده ها نیز از حیث محتوا و اندیشه و عشق سرشار به مردم و مبارزه ، در شمار صادقانه ترین و صمیمانه ترین سروده هاست . در واقع شعر گلسرخی همچون بسیاری از چهره های مطرح سالهای ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۷ از جمله شاملو ، زهری ، کسرادی ، آرزم و سلطانپور ، دارای درون مایه ای نون بود که از شکنجه ها و زندانها و میدانهای اعدام سخن می گفت . و تمام تلاش خود را برای در هم کوبیدن عوامل یاس و نا مایدی که در سالهای ۱۳۴۰ الی ۱۳۴۹ بر اشعار شاعارن معاصر سایه افکنده بود به کار میگرفت ونوید پیروزی و آزادی می داد .

خسرو گلسرخی شاعر و نویسندهٔ مارکسیست ایرانی و از فعالان سیاسی چپگرا بود. گلسرخی در دوران حکومت محمدرضا پهلوی به همراه کرامت‌الله دانشیان محاکمه ودر سال ۱۳۵۲  اعدام شدند.

آثار :

1. سرزمین من
2. پرنده خیس
3. خسته تر از همیشه مجموعه اشعار ( به کوشش کاوه گوهرین و چاپ انتشارات آرویج  )
4. ای سرزمین من مجموعه اشعار ( به کوشش کاوه گوهرین  )
5. سیاست هنر، سیاست شعر ( با نام خ. گلسرخی )
6. نیما و حقیقت خاکی ( با نام خسرو تهرانی )
7. ادبیات توده ( با نام خسرو تهرانی )
8. واپسین دم استعمار نوشته فرانتس فانون ( ترجمه با نام خسرو کاتوزیان )

 

 

آمد

دستش به دستبند بود

ازپشت میله ها

عریانی دستان من ندید

اما

یک لحظه در تلاطم چشمان من نگریست

چیزی نگفت

رفت

اکنون اشباح از میانه هر راه میخزند

خورشید

درپشت پلکهای من اعدام میشود

 

نه آنکه فکر کنی سرد است

                                 که من

در تهاجم کولاک

یکجا تمام هیمه های جهان را

                                انبار کرده ام

                                پشت خانه ام

و در تدارک یک باغ آتشم

                                به تنهایی

من هیمه ام

برادر خوبم

بشکن مرا!

                                برای اجاق سرد اتاقت

                                 آتشم بزن!

من هیمه ام

برادر خوبم

 

.

میرزا تقی خان رفعت فرزند آقا محمد تبریزی ،شاعر و نویسنده وروزنامه نگار انقلابی، متولد ۱۲۶۸ تبریز میباشد

تقی رفعت  تحصیلات خود را در استانبول به پایان رساند و با تسلط به سه زبان ترکی ، فرانسه و فارسی و همچنین روحیه انقلابی و اصلاح طلبی رفعت سبب شد که از منظری انتقادی ، سنت شکنانه و اصلاح گرا به ادبیات بنگرد.

قصه جدال ادبی او و اصحاب مجله دانشکده به زعامت مرحوم بهار آنقدر مشهور شد بدین گونه که در  پیکاری جانانه بسیاری مطالب مطرح گردید که زمینه را برای پیدایش شعر نو فراهم نمود . مطالب رفعت بسیار کوبنده و بی پروا بود و البته یک چنین شخصیتی با چنین جسارتی لازم بود تا حرمت و قداست کاذب برخی سنت های ادبی شکسته شود .

 

رفعت تابوی سنت ادبی را با قدرت در هم شکست اما در حدی نبود که بتواند مبانی تئوریک شعر جدید – شعر نو نیمایی – را پایه گذاری کند . مهلتی لازم بود تا مباحث تئوریک آبدیده تر شود و توسط اشخاصی پس از او ظهور میکنند تعیین شود . شعر هایی هم که میگفت برای در هم ریختن ساختمان زیبایی شناسی شعر کلاسیک خوب بود و ارزش هنری نداشت

 

یک فصل تازه میدمد از بهر نسل نو

یک نو بهار بارور آبستن درو

برخیز و حرز جان بکن این عهد نیک فال

بر خیز و باز راست کن آن قامت تهمتن

برخیز و چون کمان که به زه کرد شست زال

پرتاب کن به جانب فردات جان و تن

 

عنوان سنت شکن ادبی شاید بهترین و رسا ترین لقب تقی رفعت باشد . بخصوص که وی با نوشتن مقالات تند ادبی درباره عدم کارایی قالب های کهن موفق شد در بین شاعران جوان پیروانی هم پیدا کند . دانش آموزانی چند ، تحت تاثیر نوجوئی و نو آوری تقی رفعت قرار گرفته انجمنی به نام مکتب رفعت تشکیل دادند . اعضای این انجمن ، احمد خرم ، تقی برزگر ف حبیب ساهر ، یحیی میرزا دانش – ارین پور – ، نشریه ادب را منتشر کردند . این نشان می دهد که تاثیر وی بر شاعران جوان زیاد بوده و حرفی از جنس زمان داشته است .

 

اگر رفعت عمری طولانی تری داشت و مسیر اصلی فعالیت هایش را حوزه ادبیات – نه سیاست – قرار میداد چه بسا که عنوان پدر شعر نو به وی تعلق میگرفت . اما عمده فعالیت وی سیاسی بود و در خلال قیام شیخ محمد خیابانی در سمت معاونت وی بود و در ۲۴ شهریور ماه ۱۲۹۹ پس از شکست دموکراتها و کشته شدن خیابانی در سن ۳۱ سالگی خود کشی کرد و به عمر خود پایان داد .

.